Təsəvvür edin ki, layihənizdə hər hansı bir təhlükəsizlik boşluğu mövcuddur. Bu boşluq kiber hücumçular tərəfindən aşkarlandıqda sistemə zərər vurmaq üçün istifadə edilə bilər. Lakin çox vaxt hücum artıq sistemə zərər yetirmiş olur.
Amma bəs elə bir layihə mümkün olsaydı ki, öz boşluğunu özü tapsın, özünü analiz etsin və təhlükə yaranmadan əvvəl müdafiə sistemini aktivləşdirərək özünü qorusun?
Bəli, Elxan Hüseynli belə bir ideyanı reallığa çevirərək, süni intellekt texnologiyasına əsaslanan unikal özünü qoruyan layihə sistemi hazırladı. Bu sistemin əsas məqsədi – klassik kibertəhlükəsizlik mexanizmlərindən fərqli olaraq, hücumu reaksiya mərhələsində deyil, proqnoz mərhələsində qarşısını almaqdır.
Sistem layihənin bütün kod strukturlarını və əməliyyat proseslərini davamlı şəkildə izləyir. Süni intellekt komponenti real vaxtda kod davranışlarını, API cavablarını, sorğu tezliklərini və istifadəçi fəaliyyətlərini təhlil edir. Əgər hər hansı parametr normaldan kənara çıxırsa və ya təhlükəli nümunə ilə üst-üstə düşürsə, sistem avtomatik olaraq:
- potensial boşluğu aşkarlayır,
- həmin hissəni təcrid edir,
- təhlükə haqqında daxili xəbərdarlıq yaradır
və eyni zamanda öz müdafiə modulunu işə salır.
Bu yanaşma yalnız mühafizə məqsədi daşımır, həm də öz təcrübəsindən öyrənmə bacarığına malikdir. Yəni sistem hər dəfə yeni bir hücum cəhdi ilə qarşılaşdıqda, o təcrübəni yadda saxlayır və gələcəkdə oxşar təhdidlərə qarşı daha güclü reaksiya verir. Bu, onu sadəcə bir təhlükəsizlik mexanizmi deyil, canlı, öyrənən bir müdafiə orqanizmi halına gətirir.
Elxan Hüseynlinin bu innovativ layihəsi Azərbaycan texnologiya ekosistemində mühüm bir addımdır. Çünki bu ideya yalnız bir proqram məhsulu deyil – süni intellektlə kibermüdafiənin birləşdiyi yeni bir fəlsəfəni təmsil edir.
Gələcəkdə bu sistemin məqsədi yalnız veb layihələr deyil, həm də serverlər, IoT cihazları və bulud əsaslı platformalar üçün universal bir təhlükəsizlik qatına çevrilməkdir.
Beləliklə, Elxan Hüseynli bu layihə ilə bir ilkə imza ataraq göstərdi ki, gələcəyin texnologiyası yalnız ağıllı deyil, həm də özünü müdafiə etməyi bacaran texnologiya olacaq.
АЛЛАХ САХЛАСЬН